TAIEX dla Albanii poświęcony organizacji systemu badań, obowiązującym procedurom oraz prowadzeniu badań odmian zbóż i innych gatunków roślin
W dniach 6 – 10 lipca 2026 r. Specjalistki Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) - dr inż. Karolina Madajska (Pracownia WGO Roślin Zbożowych) oraz mgr inż. Natalia Matela (Pracownia OWT Odmian Roślin Uprawnych oraz Oceny Tożsamości i Czystości Odmianowej) przeprowadziły w Tiranie misję ekspercką TAIEX, zorganizowaną we współpracy z Państwowym Instytutem Nasiennictwa i Sadzonek Albanii (ESHFF – Enti Shtetëror i Farërave dhe Fidanëve). Szkolenie było poświęcone wzmacnianiu kompetencji pracowników ESHFF w zakresie badań OWT (Odrębność, Wyrównanie i Trwałość Odmian) oraz funkcjonowania systemu badania i rejestracji odmian roślin zgodnie ze standardami obowiązującymi w Unii Europejskiej.
W szkoleniu objętym programem TAIEX uczestniczyło 20 przedstawicieli albańskich instytucji zaangażowanych w system badania i rejestracji odmian roślin, w tym Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, ESHFF oraz Centrów Transferu Technologii Rolniczych (ACCT) z Lushnji, Korczy, Fushë-Krujë, Wlory i Szkodry.
Program szkolenia obejmował zarówno zagadnienia teoretyczne, jak i praktyczne związane z badaniem oraz rejestracją odmian roślin. W pierwszej części omówiono przepisy regulujące ochronę prawną odmian roślin, organizację systemu badań OWT w Polsce i państwach Unii Europejskiej, procedury zgłaszania odmian do badań oraz zasady prowadzenia badań zgodnie z protokołami CPVO i wytycznymi UPOV. Przedstawiono również organizację pracy COBORU, obowiązujące procedury wewnętrzne dotyczące planowania, prowadzenia i dokumentowania badań OWT, a także stosowany w tym zakresie w COBORU system zapewnienia jakości.
Kolejne sesje poświęcono praktycznym aspektom prowadzenia badań OWT, w tym planowaniu doświadczeń, ocenie cech odmianowych, przygotowywaniu dokumentacji i raportów z badań oraz wykorzystaniu zagranicznych raportów z badań OWT w procesie rejestracji odmian. Ważnym elementem programu była również prezentacja zasad współpracy międzynarodowej, w szczególności uznawania raportów z badań OWT oraz wymiany doświadczeń pomiędzy jednostkami badawczymi.
Program obejmował także wizytę terenową, podczas której uczestnicy mogli zapoznać się z organizacją doświadczeń polowych oraz omówić praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem badań odmian.
Udział ekspertów COBORU w misjach TAIEX potwierdza wysokie kompetencje COBORU w zakresie badań OWT oraz jego aktywne zaangażowanie we współpracę międzynarodową. Misja w Tiranie stworzyła okazję do wymiany doświadczeń oraz dyskusji nad rozwiązaniami wspierającymi dalszy rozwój systemu badania i rejestracji odmian roślin w Albanii, a także umocniła współpracę pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za ocenę odmian w obu krajach.